Dosha kelime anlamıyla organizasyon demek. Biz her ne kadar vücut tipi desek de, aslında vücudumuzda beş elementin bir arada tutulmasını sağlayan kozmolojik prensip, enerji olarak geçiyor.
Bu üç kozmolojik prensip, hareket (kinetik enerji), dönüşüm (termal enerji/ısı enerjisi) ve yapı (stabilism & stability)(potansiyel enerji) olarak bedende üç dosha halinde bulunuyor. Her bir dosha iki elementten oluşuyor. Bunlar:
– Vata (boşluk ve hava)
– Pitta (ateş ve su)
– Kapha (su ve toprak)
Dosha’larla ilgili daha fazla bilgi için tıklayın.
Prakruti kişinin doğuştan gelen doshasıdır. Zamanla yanlış beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı seçimleri, inanç kalıplarımız ve benzeri nedenlerle bedenimizin dengesi bozulabilir. Bedenimizde bazı doshalar artmış olabilir.
Şimdi şu an bedenimizde doshaların ne durumda olduğuna Ayurveda’da vikruti denilir. Değişim gösterir. Vikrutiniz, yani mevcut halde vücudunuzdaki doshaların durumu, doğuştan gelen vücut tipinize ne kadar yakınsa o kadar dengedesiniz, sağlıklısınız demektir.
Doshalar, dokular ve atıklar dengede olduğunda, beden, duyular, zihin ve bilinç arasında mükemmel bir denge vardır. Bu denge hali insana berraklık, mutluluk, neşe, huzur ve sevgi verir. İyi, dengede sindirim ateşinin (agni) var olması, bu dengenin olmasını sağlar ve dengeli agni aynı zamanda dengeli dosha, doku ve atıkların sonucudur. Burada bir çeşit döngü vardır. Agni’nin dengede değilse dosha-doku ve atıklar dengede olmaz ve dengede olmayan dosha-doku ve atıklar agninin dengesizleşmesine sebebiyet verir.
Mükemmel sağlık dışındaki her şey hastalık halidir. Doshaların, dokuların, atıkların normal dışı çalışması; ya da zihnin huzursuzluğu; veya en temelde, bir ruh olduğumuzu unutmamız dengesizliktir.
Ayurvedaya göre sağlık ve hastalık için tıklayın.
Ayurveda’ya göre metabolizmamızı belirleyen şey “agni”. Sindirim ateşi olarak çeviriyoruz ama aslında agni çok daha fazlası, bizim endokrin sistemimiz desek yanlış olmaz.
Sağlık için en önemli şey doğru ve iyi sindirimdir. Doğru ve sağlıklı bir sindirim ise dengeli bir agni ile mümkündür. Agni kelime anlamıyla ateş demek, yani dönüşüm. Bedende ve zihindeki tüm dönüşümleri yönetir. Ana görevi sindirim, emilim, asimilasyon ile yiyeceklerin ve hislerin enerjiye dönüştürülmesidir.
Ayurveda’da kişinin agni’si kadar yaşlı olduğu söylenir.
Dört çeşit agni vardır:
1. Sama agni: dengeli bir metabolizma
2. Vishama agni: düzensiz, bazen hızlı, bazen yavaş sindirim
3. Tikshna agni: hipermetobolizma, çok hızlı sindirim.
4. Manda agni: hipometabolizma, çok yavaş sinidirim, hatta sindirememe durumu
Sama agni dışındaki durumlar dengesizlik durumlarıdır. Agni’niz sağlıklı değilse, sindirim sorunlarınız varsa, o zaman sıkıntılar başlar. Sindirilmeyen her şey, besin ve/veya duygular vücutta ‘ama’ dediğimiz toksinlere dönüşür ve birikmeye başlar.
Ve ‘ama’ zamanla hastalıklara sebep olur.
Agni ile ilgili detaylı bilgi ve çözüm yolları için tıklayın.
Ayurveda’ya göre sindirim dengesiz olduğunda veya yanlış yiyecekler tükettiğimizde bedende sindirilmemiş parçalar kalır.
Sindiremediğimiz yemeklerden veya sindiremediğimiz duygu ve düşüncelerden kalan bu parçalar “AMA” olarak geçer. Ayurveda’da beslenmek denildiğinde sadece yemekten bahsetmiyoruz. Duygu ve düşüncelerle de beslenir insan ve burada yaşanılan her tür problem de yine AMAya neden olur.
AMA toksik, yapışkan bir maddedir ve vücuttan atılmazsa birikmeye devam eder. Biriktiği ilk yer sindirim sistemidir. Bir süre sonra vücuttan atılamayan AMA sindirim sistemini terk eder ve vücutta dolaşmaya başlar. Sonrasında bedende zayıf olan bir nokta bulur ve oraya yerleşir. Hastalıkların büyük ölçüde bedende yerleşmiş AMA kaynaklı olduğu söylenir.
AMA ile ilgili detaylı bilgi ve çözüm yolları için tıklayın.
