Ayurveda’ya göre sindirim dengesiz olduğunda veya yanlış yiyecekler tükettiğimizde bedende sindirilmemiş parçalar kalır. Sindiremediğimiz yemeklerden veya sindiremediğimiz duygu ve düşüncelerden kalan bu parçalar “AMA” olarak geçer. Bizim bildiğimiz isimle toksin.
Ayurveda’da beslenmek denildiğinde sadece yemekten bahsetmiyoruz. Duygu ve düşüncelerle de beslenir insan ve burada yaşanılan her tür problem de yine AMAya neden olur.
AMA sanskritçe “olgunlaşmamış”, “sindirilmemiş” demektir. Sindirim sürecinde bir dereceye kadar küçük miktarda oluşması normaldir. Ayurvedik beslenme ve yaşam tarzıyla ve mevsim geçişlerinde yapılan detoklarla birlikte düzenli olarak vücuttan atılır.
AMA toksik, yapışkan bir maddedir ve vücuttan atılmazsa birikmeye devam eder. Biriktiği ilk yer sindirim sistemidir. Bir süre sonra vücuttan atılamayan AMA sindirim sistemini terk eder ve vücutta dolaşmaya başlar. Sonrasında bedende zayıf olan bir nokta bulur ve oraya yerleşir. Hastalıkların büyük ölçüde bedende yerleşmiş AMA kaynaklı olduğu söylenir.
Sindirilmemiş yiyecekler, AMA adı verilen morbid toksik yapışkan bir maddeye dönüşür.
Dr. Vasant Lad
AMAnın oluşumunda en önemli etken agni’miz. Agni dengesiz olduğunda yemekleri iyi sindiremediğimiz için direk olarak AMA oluşmaya başlar.
Agni’miz dengeli olsa bile başka etmenler de AMA oluşumuna ve uzun vadede agninin dengesizleşmesine neden olur. Mesela aşırı miktarda yemek yenirse agni ne kadar güçlü de olsa mutlaka sindirilmemiş parçalar kalacaktır. Veya soğuk yiyecekler / içecekler tüketmek, özellikle hemen yemek öncesinde agninin azalmasına ve sindirimiz yetersiz olmasına sebep olur.
Uygun olmayan şekilde eşleştirilen beslenme şekli de yine agninin yetersiz kalmasına ve sinidirimin yetersiz olmasına neden olur. Besin eşleştirmeleri Ayurveda’da önemli bir yer tutar, agni dengesizliğinin ve AMAnın önemli nedenlerinden biri olarak görülür. (Bu konuda bir yazı hazırlıyorum. Merak ediyorsanız takipte kalın.:))
Eğer Agni dengedeyse ve birey mutluysa, Ayurveda kurallarını ihlal edebilir ve yine de iyi olabilir çünkü Agni o kadar dengededir ki, iyi olmasa bile, bedene ne alınırsa alınsın, uygun şekilde parçalanır ve atıklar giderilir.
Tabii bu kural ihlali her gün sürekli bir şekilde devam etmediği sürece.
Bedeninizde ama olmadığında her gece iyi ve huzurlu bir uyku çeker, sabahları kuş gibi kalkarsınız. Sağlıklı pırıl pırıl bir cildiniz olur. Vücut ağırlığınızdan bağımsız olarak kendinizi hafif hissedersiniz. Kolay kolay hastalanmazsınız. Olur da hastalanırsanız da kolaylıkla iyileşirsiniz. Hazımsızlık problemleri yaşamazsınız. Ne yerseniz yiyin gazınız olmaz, kolaylıkla sindirirsiniz.
Ancak vücutta ama varsa canınız sağlıksız yiyecekler çeker. Vücutta ağrılar, gaz, şişkinlik, kötü nefes kokusu, ter kokusu gibi problemler olabilir. Solunum sistemizde tıkanıklıklar, alerjiler yaşabilirsiniz.
Geceleri uyku problemleri yaşayabilir, her sabah yataktan yorgun kalkabilirsiniz. Ya da konsantre olmakta zorlanıyor, zihninizin bulanık olduğunu hissedebilirsiniz.
Yemek sonrası hazımsızlık, ağırlık, gaz gibi problemler yaşayabilirsiniz. Son dönemde oldukça fazla gündemde olan gluten ve süt ürünleri tüketildiğinde yaşanılan problemler tam da ama yüzünden. Eğer bedeninizde ama yoksa, agniniz sağlıklıysa gluten veya süt ürünlerini hiç problem olmadan rahatlıkla tüketebilirsiniz.
AMA’nın sindirim sisteminden temizlenmesi oldukça kolaydır, ancak daha derin dokulara yayıldığında ortadan kaldırılması çok daha zor hale gelir.
Beden AMAyı zehir olarak görür ve kurtulmaya çalışır. Kurtulamadığı ve biriken AMAyı yağ dokusunda tutar. AMA çok artarsa ve yeterli yağ dokusu yoksa beden korunmak için yağ dokusunu arttırır.
Vücutta biriktikçe, kaçınılmaz olarak vücudun kanallarını tıkar ve dokuları bozar. Daha derin dokulara yerleştiğinde hücre zarlarını kaplar ve tıkar. Böylece hücresel iletişimi engeller ve bağışıklık sistemini zayıflatır.
Bu nedenlerden dolayı Ayurvedik danışmanlıklarda ilk bakılan şey AMAdır ve ilk öneriler AMAyı bedenden uzaklaştırmak üzerinedir.
Ayurvedik tedavinin temelinde Gunalar yer alır. Tedavide ana iki prensip vardır:
1. Benzer benzeri arttırır
2. Zıt özellikler dengeler
AMA soğuk, donuk, ağır, yağlı, kaba, yapışkan ve statikdir.
Bedende AMA varsa, aynı özellikte olan şeyler azaltılmalı, hatta tamamen çıkarılmalı, zıt özellikler eklenmelidir.
Beslenme açısından gluten, soğuk tüketilen süt ürünleri, peynir, soğuk tüm yiyecekler AMA ile benzer özellikte oldukları için azaltılmalı veya tamamen beslenmeden çıkarılmalıdır. Bunu rutinde yapın demiyorum. Çünkü gluten de süt ürünleri de Ayurveda’da önemli bir yer tutar, besleyicidir ve mutlaka alınmalıdır. Ama sindiremediğinizde bir işe yaramaz, tam tersi AMA yaratır. Bu nedenle bedenden AMA uzaklaştırılana kadar beslenmeden çıkarmak, sonra yeniden dahil etmek önerilir.
Bedeni soğutan şeylerden uzak durularak bedeni ısıtan güneş banyosu, sauna, sıcak banyo , egsersiz gibi uygulamalar yaşama dahil edilmelidir. Yalnız eğer pitta dengesizliğiniz varsa, bedeni ısıtırken dikkatli olmak gerekli. Yoksa kurtulayım derken daha fazla AMA yaratılabilir.
AMAya yönelik en faydalı ve en çok önerilen yöntemler gün boyu yudum yudum sıcak su içmek ve oruç tutmakdır.
Ve tabii mevsiminde doğru bir şekilde yapılan detoks da bedenden AMAyı uzaklaştırmak için önemlidir.
Sağlıkla kalın…
